FED CẬN KỀ QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ VỚI 85-90% KHẢ NĂNG TĂNG LÃI SUẤT

I. THẾ GIỚI - FED VÀ ÁP LỰC LẠM PHÁT

1. Fed bước vào cuộc họp lãi suất quan trọng 15-16/9, thị trường đặt cược tới 85-90% khả năng tăng lãi suất

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) họp chính sách tiền tệ trong hai ngày 15-16/9/2026, với kết quả công bố vào rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam. Sau báo cáo CPI tháng 8 nóng hơn dự báo công bố ngày 11/9, xác suất thị trường đặt cược Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm % đã tăng vọt lên 85-90% - một diễn biến bất ngờ so với kỳ vọng trước đó nghiêng về khả năng giữ nguyên lãi suất. Nội bộ Fed cũng đang phân hóa quan điểm: một số quan chức như Kevin Warsh nghiêng về thắt chặt, trong khi Loretta Mester và Esther George ủng hộ giữ nguyên lãi suất để chờ thêm dữ liệu.

● Vĩ mô - chính sách tiền tệ: Nếu Fed thực sự tăng lãi suất thay vì giữ nguyên như phần lớn giới đầu tư kỳ vọng cách đây một tháng, đây sẽ là tín hiệu "diều hâu" bất ngờ, có thể khiến đồng USD mạnh lên và tạo áp lực lên các đồng tiền mới nổi, trong đó có VND.

● Rủi ro đi kèm: Kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất dù thị trường đang định giá xác suất tăng rất cao vẫn có thể xảy ra, nếu Fed ưu tiên nhìn xu hướng lạm phát dài hạn thay vì dữ liệu một tháng - điều này có thể gây biến động mạnh trên thị trường ngay sau khi kết quả được công bố.

● Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư nên hạn chế dùng đòn bẩy và tránh mở vị thế lớn ngay trước/trong thời điểm công bố kết quả họp Fed, chờ diễn biến rõ ràng hơn về định hướng lãi suất trong quý IV rồi mới hành động.

2. CPI Mỹ tháng 8 tăng nóng hơn dự báo, củng cố khả năng Fed thắt chặt chính sách

Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 11/9/2026: CPI tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước (từ mức chỉ 0,1% trong tháng 7) và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái. CPI lõi tăng 0,3% theo tháng - vượt dự báo 0,2% và là mức tăng cao nhất trong 4 tháng, tương đương 2,4% theo năm. Giá xăng tăng 3,9% sau hai tháng giảm liên tiếp, đóng góp hơn 1/3 mức tăng CPI tháng 8, trong bối cảnh giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng.

● Tác động ngắn hạn: Lạm phát vượt kỳ vọng thường kéo lợi suất trái phiếu Mỹ tăng (lợi suất kỳ hạn 10 năm đã áp sát 4,97%), gây áp lực giảm giá lên các tài sản rủi ro như cổ phiếu tăng trưởng và vàng - đúng như những gì đã diễn ra ngay trong phiên 14/9.

● Góc nhìn trái chiều: Một phần mức tăng CPI đến từ giá xăng - yếu tố Fed thường xem là "nhất thời" vì liên quan tới cú sốc nguồn cung dầu ở Trung Đông, nên không hẳn phản ánh lạm phát lõi đang lan rộng trong toàn nền kinh tế.

● Ý nghĩa dài hạn: Nếu lạm phát dai dẳng trên ngưỡng mục tiêu 2% của Fed, chu kỳ nới lỏng tiền tệ toàn cầu có thể bị trì hoãn sang năm 2027, ảnh hưởng tới chi phí vốn doanh nghiệp và định giá các thị trường chứng khoán mới nổi, trong đó có Việt Nam.

II. THẾ GIỚI - HÀNG HÓA VÀ ĐỊA CHÍNH TRỊ

3. Giá vàng thế giới "bay" gần 80 USD trong một phiên, vàng SJC trong nước cũng giảm theo

Giá vàng thế giới giảm mạnh gần 80 USD trong phiên 14/9, về quanh ngưỡng 4.270 USD/ounce; giá vàng kỳ hạn tháng 11/2026 ở mức 4.312 USD/ounce. Trong nước sáng 15/9, vàng SJC miếng niêm yết 142,6-145,6 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn SJC 142,1-145,1 triệu đồng/lượng - cả hai cùng giảm 400.000 đồng/lượng so với phiên trước và gần như đi ngang so với giá đóng cửa hôm qua. Nguyên nhân chính là lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt lên gần 4,97% sau số liệu CPI nóng, cộng thêm xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp 15-16/9 đã lên tới 85-90%.

● Vĩ mô - lãi suất thực: Vàng không sinh lãi nên rất nhạy cảm với lợi suất trái phiếu thực; lợi suất tăng khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng cao hơn, lý giải đà giảm mạnh của kim loại quý trong phiên vừa qua.

● Ví dụ dễ hiểu: Giống như việc gửi tiết kiệm lãi suất càng cao thì càng ít người muốn "ôm" vàng không sinh lời - khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, dòng tiền có xu hướng rút khỏi vàng để tìm đến các tài sản có lãi suất hấp dẫn hơn.

● Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư nắm giữ vàng dài hạn có thể coi đây là nhịp điều chỉnh để cân nhắc tích lũy thêm, nhưng nên chia nhỏ điểm mua và theo dõi sát phản ứng thị trường sau cuộc họp Fed thay vì mua đuổi ở vùng giá còn biến động mạnh.

4. Houthi tấn công căn cứ quân sự Saudi Arabia, giá dầu thế giới vượt 100 USD/thùng

Ngày 14/9/2026, lực lượng Houthi phóng hàng chục UAV và tên lửa đạn đạo tấn công căn cứ không quân King Khalid tại Khamis Mushait, tây nam Saudi Arabia, nhắm vào nhà chứa máy bay, trạm radar, đường băng và kho đạn dược. Trước đó, Saudi Arabia đã phải đóng đường ống dẫn dầu East-West quan trọng (công suất khoảng 5 triệu thùng/ngày, vốn dùng để né eo biển Hormuz) sau các vụ tấn công, khiến nguồn cung càng thêm eo hẹp. Diễn biến này đẩy giá dầu WTI lên khoảng 102,4 USD/thùng (+2,4%) và Brent lên khoảng 107,4-108 USD/thùng (+2,7%), có thời điểm Brent chạm đỉnh 108,49 USD/thùng ngay phiên mở cửa châu Á. Đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong nước tiếp theo dự kiến vào ngày 17/9, với áp lực tăng giá rõ rệt khi Brent đã vượt xa ngưỡng 105 USD/thùng.

● Vĩ mô - chuỗi cung ứng năng lượng: Căng thẳng leo thang quanh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển một phần lớn lượng dầu tiêu thụ toàn cầu - làm tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung, đẩy cả giá dầu lẫn chi phí bảo hiểm vận tải biển lên cao.

● Tác động tới Việt Nam: Giá dầu thế giới tăng sẽ gây áp lực lên kỳ điều chỉnh giá xăng dầu trong nước ngày 17/9, ảnh hưởng chi phí đầu vào của ngành logistics, vận tải, và có thể góp phần đẩy CPI trong nước tăng trong các tháng tới - người tiêu dùng nên chuẩn bị tâm lý cho một đợt tăng giá xăng sắp tới.

● Rủi ro đi kèm: Nếu xung đột tiếp tục leo thang và lan rộng ra các tuyến vận tải khác ở Trung Đông, giá dầu có thể vượt xa ngưỡng 110 USD/thùng, tạo cú sốc kép lạm phát - lãi suất cho kinh tế toàn cầu, kéo theo hệ lụy cho cả tỷ giá và lãi suất trong nước.

III. THẾ GIỚI - CÔNG NGHỆ VÀ CHỨNG KHOÁN

5. CEO Anthropic kêu gọi "giảm tốc" phát triển AI, cổ phiếu công nghệ Mỹ đồng loạt lao dốc

Cuối tuần qua, CEO Anthropic Dario Amodei công bố một bài viết dài kêu gọi các công ty AI hàng đầu "giảm tốc độ nâng cấp năng lực" của mô hình AI, đề xuất trao quyền tiếp cận cấp nhân viên cho các đơn vị đánh giá độc lập và kêu gọi phối hợp xây dựng quy chuẩn an toàn quốc tế; ông không kêu gọi dừng huấn luyện hoàn toàn. CEO OpenAI Sam Altman và tỷ phú Elon Musk đều lên tiếng ủng hộ quan điểm này. Thị trường phản ứng tiêu cực ngay trong phiên 14/9: cổ phiếu Intel giảm 7% còn 95,96 USD, AMD giảm 6% còn 486,80 USD, Nvidia giảm 3% còn 212,50 USD; chỉ số S&P 500 giảm 0,56% còn khoảng 7.614 điểm, Nasdaq giảm 0,84% còn khoảng 26.112 điểm - cú giảm của nhóm chip cộng hưởng với áp lực từ giá dầu tăng khiến cả thị trường chung mất điểm.

● Tác động ngắn hạn: Giới phân tích cho rằng đây có phần là phản ứng "chốt lời, tái định vị" của dòng tiền sau giai đoạn tăng nóng của nhóm cổ phiếu bán dẫn - AI, hơn là dấu hiệu nhu cầu hạ tầng AI thực sự suy giảm.

● Rủi ro đi kèm: Nếu lời kêu gọi "giảm tốc" dẫn tới các quy định pháp lý thắt chặt hơn với ngành AI (hạn chế xuất khẩu chip, kiểm định bắt buộc...), triển vọng lợi nhuận của nhóm cổ phiếu công nghệ - vốn chiếm tỷ trọng lớn trong S&P 500 - có thể bị thị trường định giá lại.

● Chiến lược đầu tư: Nhịp điều chỉnh của nhóm chip - AI có thể tạo cơ hội giải ngân cho nhà đầu tư dài hạn vẫn tin vào xu hướng AI, nhưng nên theo dõi thêm phản ứng chính sách từ Mỹ trước khi giải ngân với tỷ trọng lớn.

IV. VIỆT NAM - CHỨNG KHOÁN VÀ TỶ GIÁ

6. VN-Index lùi về 1.788 điểm, khối ngoại bất ngờ mua ròng hơn 812 tỷ đồng

Phiên 14/9/2026, VN-Index đóng cửa giảm 6,98 điểm (-0,39%) còn 1.788,23 điểm, khối lượng giao dịch hơn 823,99 triệu đơn vị, giá trị hơn 19.538 tỷ đồng. Đáng chú ý, khối ngoại đảo chiều mua ròng hơn 812 tỷ đồng trên ba sàn, tập trung vào nhóm ngân hàng như VPB (149,37 tỷ đồng), MBB (136,01 tỷ đồng), TCB (131,16 tỷ đồng). Nhóm bán lẻ giảm mạnh nhất (-1,97%), tiếp theo là chứng khoán (-1,52%) và nguyên vật liệu (-1,24%), trong khi bảo hiểm (+3,09%) và năng lượng (+2,19%) ngược dòng tăng điểm.

● Tác động ngắn hạn: Đà giảm điểm của VN-Index diễn ra đồng pha với xu hướng thận trọng chung của chứng khoán toàn cầu trước thềm cuộc họp Fed, nhưng lực mua ròng của khối ngoại vào nhóm ngân hàng là điểm sáng đáng chú ý giữa lúc thị trường ảm đạm.

● Góc nhìn trái chiều: Dòng tiền đang phân hóa rõ nét - năng lượng và bảo hiểm hưởng lợi từ giá dầu tăng và tâm lý phòng thủ, trong khi bán lẻ và chứng khoán chịu áp lực chốt lời, cho thấy thị trường chưa hề có xu hướng giảm đồng loạt mà đang "chọn lọc" theo từng nhóm ngành.

● Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư có thể ưu tiên quan sát vùng hỗ trợ 1.780-1.795 điểm theo khuyến nghị của một số công ty chứng khoán, hạn chế bắt đáy sớm và chờ tín hiệu rõ ràng hơn sau quyết định lãi suất của Fed vào rạng sáng 17/9.

7. Tỷ giá USD/VND tiếp tục neo cao, Vietcombank niêm yết quanh 25.720-26.130 đồng

Theo dữ liệu tổng hợp từ 35 ngân hàng trong nước cập nhật ngày 14/9/2026, tỷ giá USD/VND bình quân hiện khoảng 25.893 đồng/USD. Tại Vietcombank, giá mua vào 25.720 đồng và bán ra 26.130 đồng/USD. Trong hệ thống, NCB niêm yết giá mua tiền mặt thấp nhất (25.360 đồng), trong khi MBV bán tiền mặt cao nhất (26.887 đồng). Sang sáng 15/9, đồng USD tiếp tục neo ở vùng cao nhất hai tuần, với tỷ giá trung tâm ở mức 25.607 đồng/USD - áp lực lên tỷ giá gia tăng trước thềm cuộc họp Fed và trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu, giá tài sản trú ẩn biến động mạnh.

● Vĩ mô - tỷ giá: Chênh lệch lãi suất USD-VND có xu hướng nới rộng nếu Fed tăng lãi suất trong khi Việt Nam vẫn ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng, tạo áp lực khiến VND tiếp tục mất giá nhẹ trong ngắn hạn.

● Tác động tới doanh nghiệp: Tỷ giá neo cao gây bất lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu và vay nợ bằng USD, nhưng lại hỗ trợ biên lợi nhuận cho nhóm xuất khẩu như dệt may, thủy sản, gỗ.

● Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư có tài sản hoặc thu nhập bằng USD có thể tận dụng nhịp tỷ giá cao để cân đối danh mục, trong khi doanh nghiệp nên chủ động sử dụng công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho các khoản vay và hợp đồng ngoại tệ lớn.

V. VIỆT NAM - KINH TẾ VĨ MÔ VÀ THƯƠNG MẠI

8. GDP Việt Nam quý II/2026 tăng 8,39%, tiếp tục dẫn đầu ASEAN-6; UOB nâng dự báo cả năm lên 8,5%

Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP quý II/2026 đạt 8,39% so với cùng kỳ, duy trì vị trí dẫn đầu khu vực ASEAN-6. Theo dự báo của UOB, tăng trưởng quý III/2026 có thể hạ nhiệt về khoảng 6,8%, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với Indonesia (5,2%), Malaysia (4,2%), Philippines (3,8%), Singapore (2,0%) và Thái Lan (1,3%). Đáng chú ý, cho cả năm 2026, UOB đã nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam lên 8,5% (từ mức 7,0% trước đó) ngay từ đầu tháng 7/2026, sau khi các số liệu quý II vượt kỳ vọng; trong khi đó World Bank vẫn giữ quan điểm thận trọng hơn, dự báo tăng trưởng khoảng 6,8% cho cả năm, cùng dự báo lạm phát bình quân khoảng 4,5%.

● Vĩ mô - tăng trưởng khu vực: Việc Việt Nam tiếp tục dẫn đầu ASEAN-6 dù tốc độ tăng trưởng có thể hạ nhiệt trong quý III cho thấy nền tảng nội lực (sản xuất, FDI, xuất khẩu) vẫn vững hơn tương đối so với các nước láng giềng đang chịu áp lực lớn hơn từ thương mại toàn cầu.

● Góc nhìn trái chiều: Sự chênh lệch giữa dự báo lạc quan của UOB (8,5%) và dự báo thận trọng hơn của World Bank (6,8%) cho thấy vẫn còn nhiều biến số khó lường trong nửa cuối năm - đặc biệt là tác động của giá dầu tăng và chính sách thuế quan Mỹ - nên nhà đầu tư không nên xem con số tăng trưởng cao là điều chắc chắn.

● Cơ hội đầu tư: Nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng GDP cao và dòng vốn FDI như khu công nghiệp, logistics, xuất khẩu vẫn là điểm đến hấp dẫn cho chiến lược đầu tư trung - dài hạn tại thị trường Việt Nam.

9. Xuất nhập khẩu 8 tháng đạt kỷ lục 770,14 tỷ USD, cả năm 2026 rộng cửa cán mốc 1.000 tỷ USD

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước và thiết lập mức kỷ lục mới - trong đó xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD. Với đà tăng trưởng này, giới phân tích trong nước nhận định tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 có cơ hội lớn để vượt mốc lịch sử 1.000 tỷ USD, đưa Việt Nam tiến gần Top 13 nền thương mại lớn nhất thế giới. Động lực chính đến từ nhóm điện tử - máy tính - linh kiện - điện thoại, mang về khoảng 150 tỷ USD, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu; chỉ số PMI sản xuất tháng 8 đạt 53,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 14 liên tiếp ngành sản xuất mở rộng, cho thấy đơn hàng quốc tế tiếp tục dịch chuyển về Việt Nam dù đối mặt mức thuế 12,5% mà Mỹ áp dụng từ cuối tháng 7/2026.

● Vĩ mô - thương mại: Mức tăng 28,7% rất cao, một phần phản ánh nền so sánh thấp của cùng kỳ và hiệu ứng doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu trước các mốc thuế quan mới của Mỹ, nên cần theo dõi tính bền vững của đà tăng này trong các tháng cuối năm khi hiệu ứng nền thấp dần mất đi.

● Rủi ro đi kèm: Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mạnh nhưng vẫn đi kèm rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc và biến động chính sách thuế quan, có thể ảnh hưởng tới đơn hàng trong quý IV.

● Ý nghĩa dài hạn: Việc tiến gần mốc 1.000 tỷ USD - một cột mốc mà rất ít nền kinh tế đạt được - củng cố vị thế Việt Nam như một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo tiền đề thu hút thêm dòng vốn FDI vào sản xuất, xuất khẩu trong trung hạn.

VI. VIỆT NAM - NGÂN HÀNG

10. Lãi suất huy động ngân hàng duy trì ổn định đến giữa tháng 9, nhóm Big4 niêm yết 6,3-6,8%/năm, Sacombank cao nhất 7,5%/năm

Cập nhật đến ngày 14/9/2026, lãi suất huy động niêm yết cao nhất trên thị trường vẫn ở mức 7,5%/năm tại Sacombank, áp dụng cho cả kỳ hạn 12 tháng và 18 tháng. Nhóm Big4 gồm Agribank, BIDV, VietinBank niêm yết 6,8%/năm cho kỳ hạn 12-18 tháng, riêng Vietcombank niêm yết 6,3%/năm cho kỳ hạn từ 24 tháng trở lên; tất cả duy trì mức trần 4,75%/năm cho kỳ hạn 1-5 tháng theo quy định. Mặt bằng lãi suất niêm yết của nhóm Big4 gần như không đổi trong nhiều tuần liên tiếp, dù thanh khoản hệ thống đã cải thiện nhưng áp lực vẫn còn do nhu cầu tín dụng duy trì ở mức cao.

● Vĩ mô - thanh khoản hệ thống: Lãi suất huy động niêm yết đi ngang trong bối cảnh nhu cầu tín dụng cao cho thấy các ngân hàng đang cân bằng giữa việc giữ chi phí vốn ổn định và đảm bảo đủ nguồn vốn cho tăng trưởng tín dụng cuối năm.

● Rủi ro đi kèm: Nếu tỷ giá USD/VND và lãi suất Fed tiếp tục tăng như kịch bản 85-90% thị trường đang định giá, áp lực buộc các ngân hàng trong nước phải nâng lãi suất huy động để giữ chân dòng vốn có thể xuất hiện ngay trong quý IV, ảnh hưởng tới chi phí vốn vay của doanh nghiệp.

● Chiến lược đầu tư: Với mức lãi suất thực tế thỏa thuận cho khách gửi số tiền lớn có thể cao hơn mức niêm yết, người có khoản tiền nhàn rỗi có thể cân nhắc đàm phán trực tiếp với ngân hàng hoặc phân bổ một phần vào kênh tiền gửi kỳ hạn dài để tối ưu lợi suất trong giai đoạn thị trường còn nhiều biến động.

Bảo Quảng Đà - Cố Vấn Đầu Tư Liên hệ: 0898 16 10 11