CHỨNG KHOÁN MỸ BẬT TĂNG NHỜ FED "BỒ CÂU", VÀNG LẬP ĐỈNH MỚI; VIỆT NAM ĐÓN TIN VUI GIẢM THUẾ

Bản tin kinh tế - tài chính - xã hội, sáng Thứ Sáu, ngày 04/09/2026

I. CHỨNG KHOÁN MỸ BẬT TĂNG, DẦU VẪN NEO CAO, NỘI BỘ FED PHÂN HÓA

1. Chứng khoán Mỹ bật tăng mạnh phiên 3/9 nhờ tín hiệu "bồ câu" bất ngờ từ Fed

Đảo chiều so với phiên đầu tháng 9 (giảm gần 0,8-1% do lo ngại Fed thắt chặt và giá dầu tăng vọt), chứng khoán Mỹ đã bật tăng mạnh trong phiên 3/9: Dow Jones tăng khoảng 1,1% lên quanh 53.650 điểm, S&P 500 tăng khoảng 1% lên quanh 7.740 điểm, Nasdaq tăng tới 1,36% lên quanh 26.570 điểm. Động lực chính đến từ phát biểu của Thống đốc Fed Christopher Waller, cho biết ông có thể ủng hộ giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 nếu số liệu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt - dù cảnh báo có thể vẫn phải tăng nếu áp lực giá còn dai dẳng. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm theo đó giảm về khoảng 4,75%.

●  Vĩ mô - chính sách tiền tệ: Chỉ trong vài phút sau phát biểu của Waller, xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 (theo CME FedWatch) đã lao từ đỉnh 60-67% xuống còn khoảng 54,6%, và tiếp tục lùi về gần 50% - cho thấy thị trường đang cực kỳ nhạy cảm với từng phát biểu của quan chức Fed.

●  Điều cần theo dõi: Báo cáo lạm phát CPI tháng 8, công bố ngày 11/9, sẽ là cột mốc quyết định: nếu lạm phát vẫn nóng, xác suất tăng lãi suất có thể bật trở lại nhanh như đã thấy trong tuần qua.

2. Dầu tiếp tục tăng khi Iran mở rộng tấn công sang các đồng minh Mỹ

Bất chấp chứng khoán khởi sắc, giá dầu vẫn đi lên trong phiên 3/9 sau khi Iran bắn tên lửa vào Kuwait - đồng minh của Mỹ trong khu vực. Brent vượt 96 USD/thùng, WTI tăng 2,12% lên khoảng 92,9 USD/thùng. Đáng chú ý, OPEC+ đã hoàn tất đợt cuối cùng 188.000 thùng/ngày trong lộ trình dỡ bỏ cắt giảm sản lượng từ năm 2023, áp dụng cho tháng 9 - một nỗ lực bù đắp nguồn cung, với cuộc họp tiếp theo dự kiến ngày 6/9.

●  Tác động ngắn hạn: Việc OPEC+ tăng cung là lực cản tự nhiên giúp giá dầu khó tăng phi mã thêm, nhưng chừng nào xung đột Mỹ - Iran còn lan rộng sang các nước láng giềng vùng Vịnh, rủi ro giá dầu bật tăng đột biến vẫn hiện hữu bất cứ lúc nào.

●  Tác động tới Việt Nam: Giá dầu neo cao kéo dài là rủi ro chi phí đầu vào cho doanh nghiệp vận tải, sản xuất trong nước, nhưng lại là cơ hội giao dịch ngắn hạn cho nhóm cổ phiếu dầu khí (PVD, BSR, GAS...).

3. Nội bộ Fed phân hóa: từ cảnh báo lạm phát của Warsh đến tín hiệu thận trọng của Waller

Một tuần trước đó, tại hội nghị Jackson Hole ngày 28/8, Chủ tịch Fed Kevin Warsh từng nhấn mạnh lạm phát đang ở trên mục tiêu 2%, với CPI đạt 3,4% và thước đo lạm phát ưa thích của Fed (PCE) ở mức 3,7% (tính đến tháng 7/2026), khiến xác suất tăng lãi suất tháng 9 nhảy vọt từ khoảng 33% lên hơn 50%, rồi tiếp tục leo lên 60-67% những ngày sau đó khi giá dầu tăng làm dấy lên lo ngại lạm phát nhập khẩu. Phát biểu "bồ câu" hơn của Thống đốc Waller ngày 3/9 (mục 1) đã phần nào đảo ngược xu hướng này.

●  Góc nhìn trái chiều: Sự khác biệt quan điểm giữa Warsh (diều hâu) và Waller (thận trọng, có điều kiện) cho thấy nội bộ Fed chưa thống nhất hướng đi, khiến thị trường tài chính toàn cầu - từ cổ phiếu, trái phiếu đến vàng - có thể còn biến động mạnh cho tới cuộc họp chính thức ngày 16-17/9.

II. VÀNG LẬP ĐỈNH MỚI, LẠM PHÁT CHÂU ÂU TĂNG VỌT

4. Vàng thế giới vọt lên gần 4.470 USD/ounce, Goldman Sachs dự báo có thể đạt 4.900 USD cuối năm

Sáng 4/9, giá vàng thế giới tăng khoảng 90 USD lên quanh 4.470 USD/ounce khi USD suy yếu và giới đầu tư bớt lo ngại Fed tăng lãi suất mạnh tay. Vàng miếng SJC trong nước giao dịch quanh 145,4 - 148,4 triệu đồng/lượng, giảm nhẹ 300.000 đồng/lượng so với hôm trước. Goldman Sachs dự báo giá vàng có thể chạm mốc 4.900 USD/ounce vào cuối năm 2026, nhờ xu hướng các ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục mua vàng đều đặn để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm phụ thuộc USD.

●  Ví dụ dễ hình dung: Chỉ trong hơn một tuần, giá vàng thế giới đã đi từ vùng hơn 4.300 USD lên gần 4.470 USD/ounce - biến động còn nhanh hơn giá xăng, khiến việc "canh giá" mua vàng cưới hay vàng tích lũy trở nên khó đoán hơn bao giờ hết.

●  Rủi ro đi kèm: Nếu Fed thực sự tăng lãi suất trong tháng 9, USD và lợi suất trái phiếu có thể phục hồi mạnh, tạo áp lực điều chỉnh ngắn hạn cho giá vàng sau đợt tăng nóng vừa qua.

●  Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư trong nước có thể cân nhắc phân bổ một phần danh mục vào vàng như công cụ phòng ngừa rủi ro lạm phát/tỷ giá, nhưng nên tránh mua đuổi khi chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới còn ở mức cao.

5. Lạm phát Eurozone vọt lên 3,3% trong tháng 8, mở đường cho ECB tăng lãi suất

Lạm phát khu vực đồng euro tăng từ 2,9% trong tháng 7 lên 3,3% trong tháng 8/2026 - mức cao nhất trong ba năm, chủ yếu do giá năng lượng tăng vọt 14,3% so với cùng kỳ sau khi eo biển Hormuz một lần nữa bị đe dọa phong tỏa vì xung đột Iran. Lạm phát lõi giảm nhẹ xuống 2,4%, cho thấy áp lực giá chủ yếu đến từ cú sốc năng lượng bên ngoài. Tây Ban Nha dẫn đầu các nền kinh tế lớn với 4,5%, Ý 3,2%, trong khi Đức (2,9%) và Pháp (2,7%) thấp hơn mức trung bình khối. Thị trường hiện dự đoán ECB sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm % tại cuộc họp ngày 10/9.

●  Ý nghĩa dài hạn: Cú sốc năng lượng lặp lại cho thấy châu Âu vẫn dễ tổn thương trước bất ổn địa chính trị Trung Đông - bài học cho các nước phụ thuộc nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam.

III. TRUNG QUỐC: XUẤT KHẨU VẪN TĂNG TỐC NHỜ LÀN SÓNG AI

6. Xuất khẩu Trung Quốc tháng 7 tăng 23,9%, số liệu tháng 8 sẽ công bố ngày 8/9

Số liệu chính thức mới nhất (tháng 7/2026): xuất khẩu Trung Quốc tăng 23,9% so với cùng kỳ, riêng xuất khẩu công nghệ cao tăng hơn 50%. Lũy kế 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 30,13 nghìn tỷ NDT (khoảng 4,46 nghìn tỷ USD), tăng 17,3%, trong đó xuất khẩu tăng 14%, nhập khẩu tăng 22%. Thương mại với Mỹ đã tăng trở lại 4 tháng liên tiếp bất chấp thuế quan, thương mại với EU tăng 9,5%; xuất khẩu xe điện tăng 71,2%, pin lithium tăng 35,8%. Số liệu chính thức tháng 8/2026 sẽ được Hải quan Trung Quốc công bố vào ngày 8/9 tới.

●  Vĩ mô - thương mại: Làn sóng AI, xe điện và pin lithium đang bù đắp phần lớn áp lực thuế quan từ Mỹ, giúp xuất khẩu Trung Quốc duy trì đà tăng trưởng cao hơn nhiều so với lo ngại trước đó.

●  Cơ hội đầu tư: Việt Nam vẫn còn dư địa đón dịch chuyển đơn hàng dệt may, gỗ, thủy sản và khu công nghiệp từ Trung Quốc sang Mỹ trong trung hạn, dù áp lực cạnh tranh hàng giá rẻ Trung Quốc tại thị trường nội địa và khu vực cũng cần được theo dõi.

IV. VIỆT NAM: TỶ GIÁ ỔN ĐỊNH, THƯƠNG MẠI LẬP KỶ LỤC, THUẾ ĐƯỢC GIẢM

7. Tỷ giá USD/VND tiếp tục hạ nhiệt, tỷ giá trung tâm vẫn tăng nhẹ trong tháng 8

Sáng 1/9, chỉ số USD-Index giảm gần 0,3 điểm còn 99,39; trên thị trường tự do, giá USD giảm 10 đồng, giao dịch quanh 25.920 - 26.020 đồng/USD. Tính chung cả tháng 8, tỷ giá USD tại các ngân hàng thương mại giảm 230 đồng, tuy nhiên tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố lại tăng 272 đồng, lên 25.610 đồng/USD vào cuối tháng. Diễn biến tỷ giá trong nước tiếp tục bám sát xu hướng thế giới, đồng thời chịu tác động từ cung - cầu ngoại tệ, dự trữ ngoại hối, dòng vốn quốc tế và kỳ vọng thị trường về khả năng Fed tăng lãi suất cũng như giá dầu leo thang.

●  Vĩ mô - điều hành tỷ giá: Tỷ giá trung tâm tăng trong khi tỷ giá thị trường giảm cho thấy NHNN đang chủ động tạo dư địa điều hành linh hoạt, tránh để VND mất giá quá nhanh nếu Fed tăng lãi suất trong tháng 9.

●  Rủi ro đi kèm: Nếu Fed tăng lãi suất như phát biểu của Warsh gợi ý, áp lực mất giá VND có thể quay trở lại trong quý 4, ảnh hưởng chi phí vay ngoại tệ của doanh nghiệp nhập khẩu.

8. VN-Index giảm 4,4 điểm phiên 3/9, khối ngoại bán ròng hơn 1.562 tỷ đồng

Kết phiên 3/9/2026, VN-Index giảm 4,4 điểm (-0,24%) về mức 1.827,72 điểm, thanh khoản đạt hơn 18.500 tỷ đồng với khoảng 696 triệu cổ phiếu khớp lệnh trên cả ba sàn. Khối ngoại đảo chiều bán ròng hơn 1.562 tỷ đồng, tập trung tại nhóm ngân hàng như VCB (-215,3 tỷ đồng), VPB (-173,1 tỷ đồng), TCB (-155 tỷ đồng). Nhóm bất động sản tăng 2,27% nhờ VIC, VHM dẫn dắt, trong khi nhóm ngân hàng giảm 1,86% và nhóm chứng khoán giảm 1,82%.

●  Góc nhìn trái chiều: Dòng tiền vẫn luân chuyển tích cực sang nhóm bất động sản và năng lượng, cho thấy thị trường chưa bước vào xu hướng giảm rõ ràng mà đang phân hóa, giằng co quanh vùng hỗ trợ 1.800-1.850 điểm.

●  Chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư nên ưu tiên cổ phiếu nền tảng tốt trong nhóm bất động sản, năng lượng đang hút dòng tiền, hạn chế bắt đáy nhóm ngân hàng cho tới khi áp lực bán ròng khối ngoại giảm bớt.

9. Xuất nhập khẩu Việt Nam 8 tháng lập kỷ lục 770,14 tỷ USD, lần đầu quay lại nhập siêu

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 8 tháng đầu năm 2026 đạt 770,14 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay (tăng 28,7% so với cùng kỳ), trong đó xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD (tăng 22,4%, khu vực FDI chiếm 80,1%) và nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD (tăng 35,3%). Việt Nam ghi nhận nhập siêu 20,46 tỷ USD, đảo chiều so với mức xuất siêu 14,02 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất với 122 tỷ USD (Việt Nam xuất siêu sang Mỹ 106,6 tỷ USD), trong khi Trung Quốc là nguồn nhập khẩu lớn nhất với 161,9 tỷ USD (Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc 107,7 tỷ USD). Hàng công nghiệp chế biến chiếm 90,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.

●  Vĩ mô - cán cân thương mại: Chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu chủ yếu do nhập khẩu nguyên liệu, máy móc tăng mạnh - tín hiệu tích cực cho thấy doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất, nhưng cần theo dõi rủi ro thâm hụt kéo dài.

●  Rủi ro đi kèm: Sự phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ (xuất khẩu) và Trung Quốc (nhập khẩu nguyên liệu) khiến Việt Nam dễ chịu tác động kép nếu căng thẳng thương mại Mỹ - Trung hoặc chính sách thuế của Mỹ với Việt Nam thay đổi.

●  Ý nghĩa dài hạn: Kỷ lục kim ngạch thương mại củng cố vị thế Việt Nam như trung tâm sản xuất - xuất khẩu của khu vực, là cơ sở tích cực cho nhóm cổ phiếu khu công nghiệp, logistics, cảng biển.

10. Chính thức giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp nhỏ trong 2 năm 2026-2027

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 43/2026/QH16, giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cho hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp có doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng, áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 và 2027. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/8/2026. Doanh nghiệp thành lập do chia, tách sau ngày nghị quyết có hiệu lực sẽ không được hưởng ưu đãi nếu tổng doanh thu sau chia tách vượt 10 tỷ đồng. Với doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế hiện hành, mức giảm 30% tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã áp dụng ưu đãi.

●  Ví dụ dễ hiểu: Một hộ kinh doanh có doanh thu 5 tỷ đồng/năm, số thuế thu nhập phải nộp theo quy định hiện hành là 100 triệu đồng, thì nay chỉ còn phải nộp 70 triệu đồng - phần tiết kiệm được có thể dùng để tái đầu tư hoặc trả lương nhân viên.

●  Tác động thị trường: Giảm gánh nặng thuế giúp cải thiện dòng tiền và lợi nhuận sau thuế của nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ niêm yết, hỗ trợ tâm lý tích cực cho nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ trên UPCOM, HNX.

●  Rủi ro đi kèm: Chính sách chỉ mang tính tạm thời trong 2 năm, doanh nghiệp cần tận dụng giai đoạn ưu đãi để tái cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh trước khi chính sách hết hiệu lực cuối 2027.

Bản tin được tổng hợp từ các nguồn báo chí, tài chính uy tín trong và ngoài nước. Nội dung nhận định mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Bảo Quảng Đà - Cố Vấn Đầu Tư

Liên hệ: 0898 16 10 11